کارگیک را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید : aparat logo fa color whitecargeek telegram iconfacebook icon

براساس خودرو جستجو کنید :

براساس مبحث جستجو کنید :

 

جستجو در کارگیک
0
0
0
s2sdefault

گیربکس AL4 در زیر مدل ها و ترکیب های مختلف یکی از قابل اطمینان ترین و متداول ترین انواع گیربکس های اتوماتیک/تیپ ترونیک است.این گیربکس در چینش های مختلف در خودروهای ذیل استفاده شده است.(از جمله پژو 206 اتوماتیک و پژو پارس اتوماتیک و پژو 407 و سیتروئن زانتیا اتوماتیک)

Al4 Gearbox family

فیلم معرفی معرفی و تشریح اجزاء و نحوه عملکرد گیربکس اتوماتیک/تیپ ترونیک AL4

مکانیزم گیربکس AL4 

این گیربکس با مشارکت شرکت رنو طراحی شده است. گیربکس عرضی AL4 دارای چهار دنده جلو می باشد و برای جای گزینی گیربکس 4hp20 در نظر گرفته شده است. تعویض دنده و قفل شدن مبدل گشتاور به صورت الکترو هیدرولیک توسط کنترل الکترونیکی انجام می گیرد.

در این گیربکس دو برنامه ویژه نیز عرضه شده است : وضعیت اسپورت و وضعیت زمستانی.

در شرایط خاص ، بوسیله یک کلید ، خودرو در دنده یک قرار می گیرد.

ساختمان گیربکس AL4 شامل شش قسمت اصلی می باشد:
1- مبدل گشتاور. (كانورتر)
2- پمپ روغن. (پمپ هيدروليك گيربكس)
3- مکانیزمی که بوسیله واحد هیدرولیک فعال می شود.(مجموعه دنده سياره اي ها و كلاچ ها وترمزها)
4- دیفرانسیل معمولی.
5- چرخ دنده کاهنده که رابط گیربکس و دیفرانسیل است.(پنيون)
6- كامپيوتر هيدروليكي ومدارهاي روغن و ECU و سنسورها

مبدل گشتاور جای کلاچ را گرفته است و وظیفه آن افزایش تدریجی گشتاور در آغاز حرکت است. و از طریق ارتباط هیدرولیک ، حرکت موتور را به گیربکس منتقل می کند. عملکرد آن بر اساس هیدرودینامیک مایعات می باشد.

مبدل گشتاور با روغن تحت فشار پر شده و شامل قسمت های زیر می باشد :
١- پمپ ، که بوسیله موتور به حرکت در می آید.
٢- توربین ، که در مقابل پمپ قرار گرفته است.
٣- استاتور ، که آزادانه می گردد.

هنگام آغاز حرکت ، پمپ باعث ایجاد حرکت دورانی در روغن می شود و روغن تحت اثر نیروی گریز از مرکز ، وارد شیارهای توربین شده که هنوز ساکن است. در این حالت ، جریان روغن بر خلاف جهت حرکت پمپ است. استاتور که آزادانه می گردد ، جریان روغن را هدایت می کند. در آغاز حرکت ، پمپ روغن را به سمت شیارهای توربین می فرستد. استاتور ثابت مانده و جریان روغن را در جهت چرخش پمپ قرار می دهد.

این مرحله ، مرحله تبدیل نامیده می شود. توربین شتاب گرفته و جهت چرخش روغن عوض می شود. وقتی سرعت توربین به سرعت پمپ برسد ، استاتور شروع به چرخش می کند تا مانع جریان روغن نشود. این مرحله ، مرحله کوپلینگ نامیده می شود. با این حال هنوز بین پمپ و توربین کمی لغزندگی وجود دارد. برای جلوگیری از لغزش ، یک پانچ به کار می رود که از خارج کنترل می گردد و باعث می شود این دو قطعه با هم حرکت کنند.

این مرحله ، مرحله قفل شدن (Lock up) نامیده می شود.پمپ روغن در پشت مبدل گشتاور قرار گرفته و مدار هیدرولیک را تغذیه می کند. این پمپ چرخشی حرکت خود را از طریق پروانه مبدل گشتاور ، از موتور دریافتمی کند. روغن از یک کولر می گذرد و بوسیله یک تعویض کننده گرمای آب روغن ، خنک می شود. ECU جریان روغن را در تعویض کننده گرما بوسیله یک شیر الکتریکی کنترل می کند. کنترل جریان روغن در این مرحله به دمای آن بستگی دارد.

مدار به یک شیر ترمواستاتیک مجهز شده است که در هوای سرد ، جریان اضافی روغن را از مدار خارج می کند.

قلب گیربکس AL4 ، مکانیزم آن است. این مکانیزم شامل دو زنجیرهء چرخ دنده است. که به شکل سیاره ای حرکت می کنند و با هم در گیر هستند. دو عدد کلاچ برای انتخاب یک یا چند عضو از زنجیره به کار می روند. کلاچ ها از نوع چند صفحه ای هستند که توسط یک پیستون هیدرولیک و فنر برگشت ، کار می کنند.

سه عدد ترمز برای متوقف کردن اعضای مختلف زنجیره به کار می روند. یکی از ترمزها از نوع چند صفحه ای است که دیسک های خارجی آن در پوسته گیربکس تعبیه شده اند. دو ترمز دیگر از نوع نواری می باشند. این ترمز ها دارای یک پین ثابت در یک سمت و یک پین متحرک در سمت دیگر می باشند که به یک پیستون متصل می شود.

و این پیستون توسط واحد هیدرولیک به حرکت در می آید. از آنجا که روش تکنیکی به کار رفته در این سیستم باعث کاهش چشمگیر گشتاور مخالف می شود ، مصرف سوخت خودرو نیز کاهش می یابد. واحد هیدرولیک ، توزیع روغن در ترمزها و کلاچ های مختلف را کنترل می کند.

واحد هیدرولیک اصلی دارای تعدادی شیر کشویی است که برای باز و بسته کردن مسیرهای عبور روغن به کار می روند. شیرهای کشویی را می توان به طرق مختلف فعال نمود.

١- به صورت دستی توسط اهرم انتخاب دنده .
٢- به صورت هیدرولیک به منظور کنترل سیستم
٣- به صورت الکتروهیدرولیک .

واحد هیدرولیک دارای هشت شیر کشویی می باشد که بوسیله ECU کنترل می شوند.

واحد هیدرولیک فرعی نیز دارای سه شیر کشویی می باشد که برای قفل کردن مبدل گشتاور به کار می روند خروجی این مکانیزم از طریق چرخ دنده کاهنده منتقل می شود. این بخش شامل دو چرخ دنده است که رابط میان گیربکس و دیفرانسیل هستند.

دنده پارک که بر روی شفت نصب شده است ، با قفل کردن سیستم انتقال قدرت ، به صورت مکانیکی از حرکت خودرو جلوگیری می کند. این عمل توسط قطعه ای انجام می شود که مستقیما ً به اهرم انتخاب دنده متصل شده است.

عملکرد :

تعویض دنده توسط یک واحد الکترونیکی انجام می شود. به منظور کنترل شیرها و رگلاتورهای واحد هیدرولیک ، کامپیوتر از سنسورهای مختلف پیام هایی دریافت می کند:
١- پتانسیومتر دریچه گاز ( برای وضعیت شتاب گیری ).
٢- سنسور دور موتور.
٣- سنسور سرعت توربین که در واقع سرعت ورودی به گیربکس را نشان می دهد.
٤- سنسور سرعت خودرو که در مقابل دنده پارک نصب شده است.
٥- سنسور دمای روغن.
٦- کنتاکتور چند منظوره که وضعیت اهرم انتخاب دنده را نشان می دهد.
٧- کلید ترمز ( زمان استفاده از ترمز ها را به کامپیوتر اطلاع می دهد ).

دو پیام اصلی برای تعویض دنده به کار می رود : وضعیت دریچه گاز و سرعت خودرو. کامپیوتر یک شیر الکتریکی را به کار می اندازد که فشاری بین ٠ تا ٣ بار ایجاد می نماید. این شیر ، یک رگلاتور را کنترل نموده که فشاری بین ٣ تا ٢١ بار تولید می کند و اصطلاحاً فشار خط گفته می شود. این فشار به طور مرتب توسط یک سنسور کنترل می شود. از طریق شیرهای کشویی که توسط شیرهای الکتریکی فعال می شوند ، این فشار به ترمزها و کلاچ ها منتقل می شود.برای تعویض دنده نرم و یکنواخت در حین رانندگی ، از یک دمپر استفاده شده تا از افزایش تدریجی فشار ، اطمینان حاصل شود.

عملکرد قفل مبدل گشتاور نیز توسط کامپیوتر منترل می شود. کامپیوتر یک شیر را که فشار بین ٠ تا ٣ بار دارد ، فعال می کند. قفل شدن مبدل گشتاور بوسیله دو شیر در واحد هیدرولیک فرعی کنترل می شود. علاوه بر این در زمان شروع حرکت خودرو ، یک رگلاتور ، فشار را در کلاچ مربوط به دنده یک کنترل می کند.

این عمل باعث می شود آغاز حرکت خودرو به نرمی انجام شود.در این گیربکس سه وضعیت رانندگی عرضه شده است:

١- وضعیت عادی که به طور خودکار با روشن شدن موتور انتخاب می شود. در این وضعیت ، کامپیوتر به ٩ حالت تعویض دنده خودکار دسترسی دارد. از کم مصرف ترین تا پر سرعت ترین. سیستم الکترونیکی مناسب ترین حالت را با توجه به شرایط جاده و نحوه رانندگی ، انتخاب می کند. وضعیت رانندگی را می توان با استفاده از سه کلید انتخاب نمود ؛ که روی کنترل مرکزی قرار دارد.

٢- وضعیت اسپورت ، پر سرعت ترین حالت را اعمال می کند و بدون توجه به مصرف بالای سوخت ، از کارکرد موتور به بهتریننحو استفاده می کند.

٣- وضعیت زمستانی ، که در هنگام لغزنده بودن سطح جاده استفاده می شود ، باعث کاهش گشتاور در چرخ های متحرک می گردد.

اگر اهرم تعویض دنده را در حالت D قرار دهیم ، خودرو در دنده دو حرکت می کند. استفاده از دنده یک با قرار دادن اهرم در وضعیت دو میسر می شود.

روغن گیربکس AL4 دائمی است. تنها در هر پنجاه هزار کیلومتر باید مقدار آن را بازدید نمود. روغن توصیه شده ، همان روغن گیربکس 4hp20 است. بازدید سطح روغن از طریق پیچ میانی دریچه تخلیه صورت می گیرد. دریچه افزایش روغن در نزدیکی کابل انتخاب دنده قرار گرفته است.

اصطلاحات :

شیر دستی ، سوپاپ دستی ،سوپاپ تعویض دنده دستی (Manual valve):شیر ماسوره ای در سیلندر پمپ یک جعبه دنده خودکار که راننده از طریق میله بندی ، با دست آن را به کار می اندازد.

سوپاپ راه دهنده ، شیر راه دهنده (Shift valve) : در جعبه دنده خودکار ، شیری که امکان تعویض دنده و تغییر نسبت چرخ دنده را فراهم می آورد.

سیلندر پمپ گیربکس ، محفظه سوپاپ ،جعبه سوپاپ (Valve body) : قطعه ریخته گری نصب شده در سینی زیر گیربکس که بیشتر شیر های جعبه دنده خودکار هیدرولیکی در آن قرار دارد .

موقعی که گیربکس را در حالت اوردرایو قرار می دهیم ، بسیاری از قسمت ها باید وصل و قطع شود. حامل سیاره ای به وسیله کلاچ به پوسته تورک کنورتور وصل می شود . دنده خورشیدی کوچک به وسیله یک کلاچ از توربین جدا می شود ( قطع می شود ) بنابراین آن می تواند خلاص بچرخد ، دنده خورشیدی بزرگ توسط باند نگه داشته می شود ( ثابت ) . بنابراین آن نمی تواند بچرخد. هر بار که دسته دنده را فشار می دهیم یک سری از اتفاقات با درگیر شدن و آزاد شدن کلاچ ها و باندها ی مختلف رخ می دهد .

بیاید نگاهی به باندها داشته باشیم .

باند ها

در این گیربکس دو باند وجود دارد . باندها در یک گیربکس معمولاً فولادی هستند ، که به دور بخشی از دستگاه چرخ دنده های انتقال توان (دارم کلاچ ) پیچده می شوند ، و به پوسته متصل شده اند . آنها توسط سیلندر های هیدرولیک در داخل گیربکس به کار انداخته می شوند .

در شکل زیر شما می توانید دو پیستون که باند ها را به کار می اندازند را ببینید . فشار هیدرولیکی که توسط مجموعه از سوپاپ به سیلندر وارد می شود ، عامل حرکت پیستون و وارد کردن فشار به باند است ، که قسمت های از دستگاه چرخ دنده ها را قفل می کند .

کلاچ در این گیربکس اندکی پیچیده تر هستند . در این گیربکس چهار کلاچ وجود دارد . برای درگیر کردن این کلاچ ، فشار روغن به پشت پیستون کلاچ هدایت می شود و در نتیجه پیستون به حرکت در می آید و صفحه ها را به هم می فشارد .

Al4 Gearbox bands

فنر ها اطمینان حاصل می کنند که وقتی فشار کاهش می یابد کلاچ ها آزاد شوند . شما در شکل زیر می توانید پیستون و درام کلاچ را ببینید . به واشر لاستیکی پیستون توجه کنید ، این یکی از قطعاتی است که در موقعی که شما گیربکس را تعمییر می کنید باید تعویض بشوند .

Al4 Gearbox Piston

وقتی که شما خودرو را در وضعیت پارک قرار می دهید :

آن ممکن است شبیه یک چیز ساده ای که گیربکس را قفل می کند باشد و آن را از چرخش باز دارد . اما واقعاً نیازمند یک سری مقرارت پیچیده برای این مکانیسم است .

شما باید قادر باشید آن را آزاد کنید موقعی که ماشین بر روی تپه (سربالای) است .شما باید بتوانید این مکانیسم را درگیر کنید حتی اگر اهرم با دنده در یک راستا(تنظیم) نباشد.وقتی که درگیر است، تا اندازه ای مانع از پریدن اهرم و آزاد شدن آن می شود .

این مکانیسمی است که همه این موارد را نسبتاً مرتب انجام می دهد . اجازه دهید ابتدا به بعضی از قسمت های آن نگاهی داشته باشیم.

شفت خروجی گیربکس:

شیارهای مربعی شکل توسط مکانیسم پارک قفل درگیر می شوند و مانع حرکت ماشین می شوند .

مکانیسم قفل دنده پارک ، دندانه های روی شفت خروجی را برای ثابت نگه داشتن خودرو، درگیر می کند . این بخشی از گیربکس است که به میل گاردان وصل شده است . بنابراین با نچرخیدن ( ثابت بودن ) این بخش مانع حرکت خودرو می شود .

در شکل زیر شما برآمدگی مکانیسم پارک قفل را درداخل پوسته می ببینید ، جایی که دنده ها در داخل آن قرار گرفته است . به سمت مخروطی شکل آن توجه کنید . آن به آزاد شدن قفل پارک ، موقعی که شما در سربالایی پارک کرده اید کمک می کند . نیروی حاصل از وزن خودرو به بیرون آمدن ( فشار وارد می کند تا مکانیسم پارک قفل آزاد شود ) مکانیسم پارک قفل کمک می کند . به دلیل زاویه دار بودن مخروطی شکل .

Al4 Gearbox 1

این میله به یک کابل وصل شده که توسط دسته دنده در داخل خودرو شما به کار انداخته می شود.

Al4 Gearbox 2

موقعی که دسته دنده در حالت پارک قرار دارد میله بر خلاف فنر بوش مخروطی کوچک را فشار می دهد . وقتی مکانیسم پارک قفل در یک راستا باشد ( تنظیم باشد ) به منظور این که آن بتواند یکی از شیار ها در بخش خروجی دنده متوقف شود . بوش مخروطی شکل ، مکانیسم را به سمت پایین فشار خواهد داد . اگر مکانیسم در یکی از نقاط مهم در خروجی در یک راستا (تنظیم ) باشد .

بنابراین فنر بر روی بوش مخروطی فشرده خواهد شد ، اما اهرم در این حالت قفل نخواهد شد تا این که خودرو کمی حرکت کند و دندانه ها به درستی همراستا ( تنظیم ) شود . آن باید کمی حرکت کند تا این که دندانه ها همراستا بشوند تا جایی که مکانیسم قفل پارک بتواند در آن حالت متوقف شود .

به دلیل مذکور در برخی موقع وقتی که ما پایمان را از روی پدال ترمز بر می داریم خودرو اندکی حرکت می کند .

سیستم هیدرولیک ، پمپ و گاورنر:

سیستم هیدرولیک

گیربکس اتوماتیک در خودرو شما چندین وظیفه دارد . شما ممکن است نفهمید که چطور آن از راههای بسیار متفاوت عمل می کند . برای نمونه برخی ویژگی های که یک گیربکس اتوماتیک دارد :

اگر ماشین در حالت اورداریو (در گیربکس های چهار دنده)باشد.گیربکس دنده ای مبنی بر سرعت وسیله نقلیه و موقیت پدال گاز انتخاب میکند.

·اگر شما به آرامی شتاب بگیرید ، تغیر دنده با سرعت کمتری نسبت به موقعی است که شما با تمام گاز شتاب بگیرید.
·اگر پدال گاز را رها کنیم ،گیربکس به دنده بعدی پائینی تعویض می شود.
·اگر شما اهرم دنده رادر حالت دنده پائین تر قرار دهید ،گیر بکس تغیرمکان خواهد داد(تعویض خواهد شد)مگر اینکه سرعت خودرو سریعتر ازسرعت دنده انتخابی باشد.اگر سرعت خودرو خیلی زیاد باشدباید صبر کنید تا سرعت آن کم شود و بعد از آن دنده تعویض شود(به دنده پایین).
·اگر شما گیربکس را در حالت دنده 2 قرار دهید،افزایش و کاهش سرعت بیش از دنده 2 را نخواهیم داشت و هرگز به طور کامل نخواهد ایستاد مگر اینکه دسته دنده را تغیر دهیم.

شما احتمالا ً پیشتر برخی قسمت های شبیه به آن را دیده اید.این واقعا ً مغز گیربکس های اتوماتیک است. آن تمام وظایف را مدیریت می کند.گذرگاه های مسیر روغن را در قسمت های متفاوت گیربکس می توانید ببینید.گذر گاه ها در داخل فلز قالب ریزی شده اند که راه مناسبی برای افزایش بازده مسیر های روغن هستند.

بدون آنها شیلنگ های زیادی برای وصل کردن قسمت های مختلف گیربکس به همدیگر لازم است. ابتدا ما در مورد قسمت های اصلی سیستم هیدرولیک بحث خواهیم کرد و بعدا ً خواهیم دید که چطور آنها با یکدیگر کار می کنند.

پمپ :

گیربکس های اتوماتیک یک پمپ جالبی دارند که پمپ دنده ای نامیده می شود. پمپ معمولا ً در درپوش گیر بکس قرار دارد. آن روغن را از مخزن (کارتر) پایین گیربکس می کشد و سیستم هیدرولیک را تغذیه می کند. آن هم چنین کولر گیربکس و تورک کنورتور را تغذیه می کند.

Al4 Gearbox pump

دنده داخلی پمپ به پوسته تورک کنورتور متصل شده بنابراین آن با همان سرعت موتور می چرخد. دنده بیرونی توسط دنده داخلی چرخانده می شود و به عنوان دنده چرخان،روغن از مخزن(کارتر) از یک طرف هلالی به بالا کشیده می شود و با فشار بیشتر از سمت دیگر وارد سیستم هیدرولیک می شود.

گاورنر :

گاورنر یک سوپاپ هوشمند است که به گیربکس در خودرو شما می گوید چقدر سریع برود. آن به شفت خروجی گیربکس وصل شده است ، بنابراین موقعی که خودرو سریعتر حرکت می کند، گاورنر سریعتر می چرخد.در داخل گاورنر یک سوپاپ با فنر بار گذاری شده است،که آن را متناسب با اینکه گاورنر چقدر تند می چرخد،باز می کند. بنابراین موقعی که گاورنر تند می چرخد، سوپاپ زیاد باز می شود.پمپ ، روغن برای گاورنر را از طریق شفت خروجی تغذیه می کند.

موقعی که خودرو سریع تر حرکت می کند سوپاپ گاورنر بیشتر باز می شودو به روغن اجازه می دهد که با فشار بیشتر از میان آن عبور کند.

Al4 Gearbox 3

سوپاپ ها و مدولاتور ها:

برای تغییر دنده به طور مناسب در گیربکس های اتوماتیک باید بدانید که موتور با چه قدرتی(گشتاوری) کار می کند. دو راه برای انجام آن وجود دارد.برخی خودرو ها یک کابل اتصال ساده دارند که به سوپاپ دریجه گاز در گیربکس وصل شده است. وقتی که پدال گاز بیشتر فشرده میشود ،فشار بیشتری به سوپاپ دریجه گاز اعمال می شود.در برخی خودرو های دیگر از خلاء مدولاتور برای وارد کردن فشار به سوپاپ دریچه گاز استفاده می شود. مدولاتور فشار منیفولد را حس می کند.(که وقتی موتور زیر بار بیشتری قرار دارد افت می کند)

شیر دستی(سوپاپ تعویض دنده دستی)چیزی است که دسته دنده وصل شده است. آن به دنده ای که انتخاب می شود بستگی دارد، سوپاپ دستی مدارات هیدرولیکی که مانع درگیری دنده های دیگر می شود را تغذیه می کند، برای نمونه، اگر دسته دنده را در دنده 3 قرار دهید،آن مدارات هیدرولیکی که مانع درگیری اور درایو می شود را تغذیه می کند.
سوپاپ راه دهنده (شیر راه دهنده) فشار هیدرولیکی لازم برای باند ها و کلاچ ها را برای در گیری هر دنده تهیه می کند.

سیلندر پمپ گیربکس (محفظه سوپاپ ، جعبه سوپاپ)در گیربکس شامل چند سوپاپ راه دهنده است. سوپاپ راه دهنده ، زمانی که یک دنده به دنده بعدی تغییر کند را معلوم می کند.برای نمونه از دنده 1 به 2 (سوپاپ راه دهنده، زمانی که دنده 1 به دنده 2 تغیر می یابد را معلوم می کند.) سوپاپ راه دهنده از یک طرف تحد فشار،روغنی که از سمت گاورنر می آید و از سمت دیگر تحت فشار سوپاپ دریچه گاز قرار دارد. آنها توسط روغنی که از پمپ فرستاده می شود و تاٌمین می شوند و وارد یکی از دو مدار برای کنترل دنده ای که خودرو با آن در حال حرکت است می شود .

اگر خودرو به سرعت شتاب بگیرد ، سوپاپ تعویض (شیر راه دهنده )، تعویض دنده را به تاخیر خواهد انداخت . اگر خودرو به آرامی شتاب بگیرد ، تعویض دنده در سرعت پایین اتفاق می افتد .
بنابراین وقتی سرعت خودرو افزایش می یابد ،فشارهای از طرف گاورنر ایجاد می شود . فشار اعمالی به سوپاپ تعویض ( شیر راه دهنده ) زیاد می شود تا وقتی که مسیر دنده 1 بسته شود و مسیر دنده 2 باز شود . وقتی خودرو با گاز کم در حال سرعت گرفتن است سوپاپ دریچه گاز فشار زیادی را بر خلاف سوپاپ راه دهنده اعمال نمی کند .

وقتی خودرو به سرعت شتاب می گیرد سوپاپ دریچه گاز فشار بیشتری را بر خلاف شیر راه دهنده اعمال می کند . این به این معنی است فشاری که از گاونرمی آید باید بالا باشد ( بنابراین سرعت وسیله نقلیه باید بیشتر باشد ) قبل از این که سوپاپ راه دهنده به اندازه کافی حرکت کند تا دنده 2 را درگیر کند .

هر سوپاپ تعویض در دامنه مخصوصی از فشار عکس العمل نشان می دهد، بنابراین وقتی که ماشین با سرعت حرکت می کند ، سوپاپ دنده2 را به 3 تغییر می دهد ،زیرا فشاری که از طرف گاورنر اعمال می شود به اندازه کافی زیاد است که سوپاپ را فشار دهد . (حرکت دهد)

گیربکس های کنترل الکترونیکی

گیربکس های کنترل الکترونیکی که در بعضی از خودروهای جدید ظاهر شد ، هنوز از هیدرولیک برای به کار انداختن کلاچ و باندها استفاده می کند ، اما هر مدار هیدرولیک توسط یک سولونوئید الکتریکی کنترل می شود . که باعث ساده شدن لوله کشی در گیربکس می شود و به طرحهای کنترلی بسیار پیشرفته اجازه می دهد .

ما در بخش قبلی بعضی از استراتژی های کنترل را که به صورت مکانیکی فعالیت های گیربکس را کنترل می کنند را دیدیم . گیربکس های کنترل الکترونیکی طرحهای کنترلی بسیار پیچیده ای دارند . که علاو ه بر نشان دادن سرعت وسیله نقلیه و موقعیت دریچه گاز ،کنترل گر های گیربکس سرعت موتور را نیز نشان می دهد ، اگر پدال ترمز فشار داده شده باشد و حتی سیستم ترمز ضد قفل را هم نشان می دهد .

استفاده از این اطلاعات و یک استراتژی کنترل پیشرفته بر اساس یک منطق مبهم است . یعنی روش برنامه ریزی سیستم های کنترل بر مبنای استدلالات انسانی است .گیربکس های کنترل الکترونیکی کارهای مانند زیر را می توانند انجام دهند :

تعویض دنده به طور اتوماتیک ( به دنده پایین ) در سراشیبی برای کنترل سرعت و کاهش سایش لنت های ترمز .

تعویض دنده ( به سمت بالا و افزایش سرعت ) موقعی که در یک سطح لغزنده ترمز می کنید ، برای کاهش گشتاور ترمزی اعمال شده توسط موتور .

جلو گیری از افزایش سرعت موقعی که در جاده های مارپیچ رانندگی می کنید .

بیاید در مورد ویژگی آخر بحث کنیم ، یعنی جلو گیری از افزایش سرعت موقعی که در یک جاده مارپیچی می پیچید . اجازه دهید بگوییم که شما در یک سر بالای که یک جاده کوهستانی مارپیچ است رانندگی می کنید . وقتی شما در قسمت راست جاده رانندگی می کنید گیربکس دنده را به 2 تعویض می کند که به شما شتاب کافی و قدرت بالا روی دهد .

وقتی شما وارد یک جاده مارپیچ می شوید ، پدال گاز را رها می کنید و احتمالاً ترمز می کنید . بیشتر گیربکس ها دنده را به 3 تعویض خواهند کرد یا حتی اوردرایو ، موقعی که شما پایتان را از پدال گاز برداشته اید . سپس وقتی در مارپیچ شتابتان را کم می کنید ، آنها دوباره دنده را به سمت پایین تعویض می کنند . اما اگر شما با یک خودرو داری گیربکس دستی رانندگی کنید احتمالا به همان دنده به رانندگی خود ادامه می دهید . بعضی از گیربکس های اتوماتیک با سیستم کنترل پیشرفته می توانند این وضعیت را آشکار سازند ، بعد از این که شما دو تا از پیچ ها را بپیچید ، می فهمند که دنده را به دنده بالا تر تعویض نکند .

کانورتور

كانورتور جاي كلاچ را گرفته و وظيفه آن افزايش تدريجي گشتاور در اغاز حركت است .كانورتور از طريق ارتباط هيدروليك حركت موتور را به كيربكس منتقل مي كند .

Al4 Gearbox convertor

شركت خودروسازي پژو به منظور ارتقاء كيفي مدل هاي اتوماتيك اقدام به عرضه گيربكس جديدي نموده است كه با مشاركت شركت رنوطراحي شده است .گيربكس عرضه AL4 داراي 4دنده جدا مي باشد وبراي جايگزيني گيربكس 4HP20 در نظرگرفته شده است .دراين گيربكس تعويض دنده وقفل شدن كنورتوربه صورت الكتروهيدروليك توسط واحد كنترل الكترونيكي انجام مي گيرد .

عملكرد كانورتر :

عملكرد آن بر اساس هيدروديناميك مايعات مي باشد كانورتور با روغن تحت فشار پمپ گيربكس پر شده است و شامل اين قسمتها ميباشد :

- پمپ كه به وسيله موتور به حركت در مي آيد .

- توربين كه در مقابل پمپ قرارگرفته است .

- يك راكتور ( واكنشگر. استاتور ) كه به يك طرف آ‌زادانه مي چرخد.

Al4 Gearbox converter 2

هنگام اغاز حركت پمپ باعث حركت دوراني در روغن مي شود و روغن تحت اثر نيروي گريز از مركز واردتوربين مي شود كه هنوز ساكن است در اين حالت جريان روغن برگشتي از توربين بر خلاف چرخش پمپ است و نيروئي عكس نيروي پمپ و موتور اعمال مي كند .

Al4 Gearbox converter 3

-براي جلوگيري از اين موضوع استاتور كه به يك طرف ازادانه ميچرخد جريان روغن را هدايت مي كند (مسير برگشت روغن از توربين را مي شكند ) در اغاز حركت پمپ روغن را به درون شيارها ( پره ها ) توربين مي فرستد استاتوربه دليل اينكه نيروي وارده از روغن برگشتي بر پره هاي ان خلاف حركتش ميباشد ثابت مي ماند و جريان روغن را شكسته و در جهت حركت پمپ هدايت مي كند اين مرحله مرحله تبديل ناميده مي شود.

Al4 Gearbox converter 4

-توربين شتاب مي گيرد و جهت جريان روغن عوض ميشود وقتي سرعت توربين به سرعت پمپ برسد نيروي وارده به استاتور كم شده و مسير روغن نيز مستقيم ميشود در نتيجه استاتور هم به همراه پمپ به حركت در امده تا مانع جريان روغن نشود اين مرحله مرحله جفت شدن ناميده مي شود.

Al4 Gearbox converter 5

.با اين حال هنوز بين پمپ و توربين لغزندگي وجود دارد و انتقال نيرو به صورت كامل و صد درصد نمي باشد به همين دليل در كانورتر ازسيستمي استفاده كرده اند كه پس از بالا رفتن دور وبه منظور پائين آوردن مصرف سوخت توربين را با بدنه كانورتر يك پارچه كرده تا انتقال قدرت و سرعت به صد در صد برسد كه به اين عمل مرحله قفل شدن يا لاك آف LOAK OFF گويند.

Al4 Gearbox converter 6

پمپ روغن:

پمپ روغن پشت كانورتر قرار گرفته است و مدار هيدروليك را تغذيه مي كند . اين پمپ چرخشي حركت خود را از طريق پروانه كانورتر مي گيرد. روغن از توري كه در كف گيربكس قرار دارد كشيده ميشودوبه يك تعويض كننده آب روغن(راديات روغن) فرستاده شده خنك مي شود.سپس به قسمتهاي ديگرميرود.

Al4 Gearbox oil pump

شير ترموستاتيک:

مدار به يك شير ترموستاتيک مجهز شده است كه در هواي سرد كه روغن سرد بوده وفشار ان زياد است جريان اضافي روغن رااز مدار خارج مي كند.

Al4 Gearbox term

مكانيزم : AL4

قلب گيربكسAL4 مكانيزم ان است .اين مكانيزم شامل دو زنجيره چرخدنده است كه به شكل سياره اي حركت ميكنند وبا هم درگير هستند(دائمي ) .دو عدد كلاچ براي انتخاب يك يا چند عضو از زنجيره بكار ميرود.كلاچها از نوع چند صفحه اي بوده كه به وسيله يك پيستون هيدروليك و فنربرگشت كار مي كنند .

Al4 Gearbox 4

سه عدد ترمز براي متوقف كردن اجزاء مختلف زنجيره به كار ميرود كه دو عدد آن از نوع باندي و يك عدد از نوع صفحه اي مي باشد كه ديسكها خارجي ان در پوسته سمت ان ثابت شده وسمت ديگران توسط يك پيستون هيدروليك كه از واحد هيدروليك فرمان مي گيرد حركت كرده ونوار را جمع مي كند در نتيجه باعث ايستادن عضو در بر گيرنده اش مي شود از انجا كه روش به كار رفته در اين سيستم باعث كاهش چشمگير گشتاور مخالف مي شود باعث كاهش چشمگير سوخت و افزايش سرعت و قدرت مي شود .

Al4 Gearbox 6

واحد هيدروليک :

واحد هيدروليك توزيع روغن را در كلاچ ها و ترمزهاي مختلف بر عهدهدارد واحد هيدروليك اصلي دارايتعدادي شير است كه براي بازوبسته كردن مسيرهاي عبور روغن به كار مي روند .

شيرهاي كشوئي را ميتوان به طرق مختلف فعال نمود :

- به صورت دستي توسط اهرم انتخاب دنده

- به صورت هيدروليك به منظور كنترل سيستم

- به صورت الكترو هيدروليك وبا شيرهاي مغناطيسي

واحد هيدروليك داراي هشت شير كشوئيمي باشد كه به وسيله ECU كنترلميشوند واحد هيدروليك فرعي نيز داراي سه شير كشوئي است به براي قفل كردنكانورتور به كار مي روند .

Al4 Gearbox 7

- دنده پارک:

دنده پارك روي شافت چرخ دنده كاهنده نصب شده است با قفلكردن سيستم انتقال قدرت به صورت مكانيكي از حركت خودرو جلوگيري مي كند .اين عمل توسط قطعه اي انجام مي پذيرد كه مستقيما به اهرم تعويض دنده متصل است.

Al4 Gearbox parking

عملكرد:

در گيربكسAL4 تعويض دنده به وسيله يك واحد الكترونيك انجام مي گيردECU به منظور كنترل شيرهاي موتوريزه و رگلاتورهاي واحد هيدروليك كامپيوتر از سنسورهاي مختلف پيام هائي مي گيرد .

1-پتانسيومتر دريچه گاز كه موقعيت دريچه گاز را اعلام مي كند( وضعيت شتاب دهنده )
Al4 Gearbox 8
2-سنسور سرعت موتور
Al4 Gearbox speed sensor
3-سنسور سرعت توربين كه سرعت ورودي گيربكس را نشان مي دهد
Al4 Gearbox speed sensor2
4-سنسور سرعت خودرو كه در مقابل دنده پارك نصب شده است
Al4 Gearbox speed sensor3
5-سنسور دماي روغن
6-كنتاكتور چند منظوره كه وضعيت اهرم انتخاب دنده را اعلام مي كند
Al4 Gearbox contactor
7-كليد ترمز كه زمان استفاده از ترمز را اعلام مي كند
Al4 Gearbox break

دو پيام اصلي براي تعويض دنده به كار مي رود :

- سرعت خودرو

- وضعيت دريچه گاز Ecuيك شير الكتريكي به كارمياندازد كه فشاري بين صفر تا سهبار ايجاد مي كند اين شير يك رگلاتوررا كنترل مي كند كهفشاري بين صفر تا21 بارتوليدمي كند. اصطلاحا فشار خط گويند .

Al4 Gearbox ecu

اين فشار مرتبا توسط يك سنسور كنترل مي شود. از طريق شيرهاي كشوئي كه به وسيله شيرهاي الكتريكي فعال مي شوند اين فشار به كلاچ ها و ترمزها فرستاده مي شود .

به منظور اينكه كاركرد خودروهمگام تعويض دنده نرم و يكنواخت باشد از يك دمپر استفاده شده است تا از افزايش تدريجي فشار روغن اطمينان حاصل شود .

Al4 Gearbox ecu2

عملكرد قفل كانورتور:

عملكرد قفل كانورتور نيز توس ECU كنترل مي شودECU يك شير الكتريكي ديگر را كه فشاري بين صفر تا سه بار را ايجاد مي كند به كار ميا ندازدقفل شدن كانورتور به وسيله دو شير از شيرهاي واحد هيدروليك فرعي كنترل مي شود علاوه بر اين در زمان شروع حركت خودرويك لگلاتور فشاررا در كلاج مربوط به دنده يك كنترول ميكند اين عمل باعث ميشود آغاز حركت به نرمي صورت گيرد .

Al4 Gearbox converter lock

وضعيت رانندگي راميتوان توس سه كليد انتخاب نمود كه در كنسول مركزي قرار دارد :

Al4 Gearbox modes

1) وضعيت اسپرت:
پرسرعترين حالت را اعمال مي كند و بدون در نظر گرفتن مصرف سوخت از كاركرد موتور به بهترين نحو استفاده مي كند .

2)وضعيت زمستانی:

هنگام حركت بر روي سطوح لغزنده استفاده از وضعيت زمستاني باعث كاهش گشتاور در چرخ هاي متحرك مي شود اگر اهرم انتخاب دنده را در حالت D قرار دهيم خودرو در دنده دو حركت مي كند استفاده از دنده يكاستفاده از دنده يك با قرار دادن اهرم انتخاب دنده در حالت دو و فشار دادن كليد يك ميسر مي شود روغن گيربكس AL4دائمي است و تنها در هر 60000 كيلومتر بايد مقدار ان را بازدبد نمود .روغن توصيه شده همان روغن گيربكس4HP20 است بازديد سطح روغن از طريق پيچ مياني دريچه تخليه صورت مي گيرد دريچه افزايش روغن در نزديكي كابل انتخاب دنده قرار گرفته است .

منابع متون :
- خودروها (مهندس محسن هجی پور)مهندس محسن هجی پور)
- کلوب مهندسی مکانیک

0
0
0
s2sdefault

دیدگاه‌ها  

+1 #1 محمد امین 1394-03-28 11:48
سلام،
باسپاس فراوان مطالب کامل و کاربردی بودند.
یک سوال از خدمتتون داشتم :
“گیربکس دستی” که مشخص کننده و نشان دهنده دنده باشه در بازار هست ؟ راهنمایی بفرمایید. ( نشان دهنده دنده 1،2،3،…)
پیشاپیش از راهنماییتون نهایت تشکر را دارم.
شاد و موفق باشید.
نقل قول کردن
+1 #2 mohammad-mm 1394-07-27 01:35
با سلام
پارس اتومات دارم.
1-در زمستان اگر موتور سرد بود و حرکت می کردم بعد از حرکت کیربکس مکس 2ثانیه ای میکرد و بایک تقه شدید دنده عوض می شد.(و دیگه این اتفاق رخ نمی داد تا خاموش شدن و سرد شدن بعدی گیربکس )
2-چند بار در حین حرکت (D) پدال گاز از کار افتاد((موتور روشن بود اما گاز نمی خورد و عملکرد ماشین مثل حالت N بود(نزدیک بود تصادف کنم))
امداد خودرو خطا رو عدم تشخیص موقعیت دریچه گاز اعلام کرد و بعد از ریست کردن خطا گفت احتمال تکرار حالت پیش امده هست و باید به تعمیرگاه مرکزی مراجعه کنم.
بلایی که بعد از ریست کردن خطا برای ماشین پیش اومد این بود که برای حرکت در هر دو حالت DوR توی کفی با تاخیر زیاد ماشین راه می افتاد اما توی شیب موقه شروع حرکت در هر دو حالت R و D تاخیر در شتاب گیری 4 تا 5 ثانیه طول میکشه و دور موتور با جون کندن از 900 تا نزدیک 2000 بالا میاد اما بعد از اون رفتار ماشین نرمال میشه.
3-با توجه به مشکلات بالا ماشین رو بردم نمایندگی تخصصی گیربکس اتومات ایران خودرو تو خیابان نامجو، بعد از شرح تمام موارد و چک کردن کیربکس با دیاگ و ...
نقل قول کردن
+1 #3 mohammad-mm 1394-07-27 01:55
گفتن که سنسور فشار روغن و توربین خراب هستند .
دادم سنسور رو تعویض کردن425000تومن.
اما گفتم دست به توربین نزنن(بین2 تا 3 میلیون قیمت دادن).
ماشین رو گرفتم اما مشکل دیر شتاب گرفتن توی شیب رو داره و العان نیاز به راهنمایی دارم.چون باور ندارم که طراح گیربکس طوری برنامه ریزی کرده باشه که بعد از 80000کیلومتر توربینش به مشکل بخوره و نیاز به باز و بست و تعمیر داشته باشه.
ضمنا کیربکس زوزه و صدای اضافه نداره
تقه نمیزنه
دور موتور به 2000که میرسه از لش بودن خبری نیست و هر چه گاز بدین عکس العمل خوب و مناسب داره و به موقه دنده هارو عوض میکنه .
با تشکر
منتظر راهنمایی تان هستم
نقل قول کردن
0 #4 قنبریان 1395-02-02 09:57
با سلام و عرض ادب
تندر 90 اتومات ایرانخودرو را به تازگی خریداری نموده ام جدیدن از گیربگس صدای زوزه شنیده میشه بخصوص در سرعت 80 به بالاترین میزان خود میرسه لطفا راهنمایی بفرمایید
نقل قول کردن
-2 #5 محمد 1395-02-06 21:06
سلام ممنون از مطالب خوبتون ،اگه امکانش هست نحوه تعویض صحیح روغن گیربکسهای اتوماتیک رو شرح بدین،ممنون
نقل قول کردن
+1 #6 محمد 1395-02-06 21:10
سلام ،ممنون از مطالب خوبتون ،لطفا نحوه صحیح تعویض روغن هیدرولیک گیربکس اتوماتیک رو شرح بدین ،با تشکر
نقل قول کردن
+2 #7 حسین 1395-03-26 19:27
سلام محمد من همون مشکل شمارو داشتم و اول مثل شما شیر برقی هامو عوض کردم و همون ۴۲۰ تومنو دادم مشکلم حل نشد و دوباره بردم و توربین هامو تعمیر کردن و ۲۳۰۰ دادم جمعا ۲۷۰۰ تومن خرج برداشت الان عین روز اولشه
یه نصیحت هم برای دوستان دارم هیچ وقت کارواش ندین موتورتونو بشوره چون باعث سوختن اسپلیتر میشه و ۲۰۰ تومن دیگه مثل من پیاده میشین
نقل قول کردن
+2 #8 احسان قلمدانی 1395-05-24 11:49
با سلام
سنسور پاور ساپلای در گیریبکس c5 چه کاری انجام میدهد. و خطای مربوطه چطور برطرف میشود. با تشکر از شما
نقل قول کردن
0 #9 ramin 1395-06-31 21:54
سلام. ببخشید میخواستم نحویه عملکرد سیستم کمک کاپرا رابا تصویر شرح دهید؟
نقل قول کردن
0 #10 kerrr 1395-08-18 17:03
با سلام یک رنو مگان دارم
برق گیربکسش قطع شده مشکلش چیه؟
منتظر جوابتون هستم
نقل قول کردن
0 #11 kerrr 1395-08-18 17:08
سلام رنو مگان دارم
برق گیربکسش قطع شده اگه میشه لطفا راهنمایی کنید.
نقل قول کردن
0 #12 عرفان 1395-10-28 15:13
سلام
من يك سراتوي ٢٠٠٨دارم ديروز به يك باره گيربكس توي دنده سه موند emergency وقتي ماشينو خاموش مي كنم و دوباره روشن مي كنم تا يه مدت درست ميشه و دوباره حالت قبل تكرار ميشه،ممنون ميشم راهنمايي كنيد
نقل قول کردن
+1 #13 حسین 1395-11-27 13:01
دوستی که خودرو سراتو دارند، ماندن گیربکس در دنده 3 نشون میده که در سیستم گیربکس کد خطایی وجود داره. باید با دستگاه دیاگ، کد خطا رو مشاهده و ببینن ایراد از کجاست و بدون دیاگ نمیشه عیب یابی دقیقی انجام داد.
نقل قول کردن
+1 #14 محمد 1395-12-11 15:10
با سلام ازسایت بسیار زیبا و خوش سخت شما تشکر میکنم . مطالب آن هم برای مبتدی و هم متخصص واقعاً کاربردی است
نقل قول کردن
+1 #15 Mahdi 1395-12-21 18:45
سلام. خسته نباشین
یه سوالی داشتم اونم میخواستم بدونم فشار روغن شیر برقی ها گیر بکس اتوماتیک در ساعت آن روی خودرو 206چه اندازه میباشد
نقل قول کردن
+1 #16 جمشید 1396-01-15 11:54
بسیار عالی بود ممنون از زحمتی که کشیدید
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


مطالب مرتبط

پیشنهاد سردبیر