فیلم آموزشی تعمیر تاکومتر (دورسنج موتور) پژو 206 + معرفی و آشنایی با تاکومتر

5 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 امتیاز 5.00 (40 رای)

206 Tachometer Repair

دورسنج موتور خودرو یا تاکومتر ابزاری است که سرعت شافت یا دیسک خودرو، موتورسیکلت یا سایر ماشین‌ها را اندازه‌گیری می‌کند. این دستگاه معمولاً سرعت دیسک را در واحد دور در دقیقه، یا آر پی ام (RPM: revolutions per minute) اندازه‌گیری می‌کند. واژهٔ «تاکومتر» از کلمات یونانیِ «تاکو» به‌معنای «سرعت» و «مترون» به‌معنای «اندازه‌گیری» گرفته شده‌است.

تاکومتر به صورت عمومی برای اندازه گیری سرعت یک جسم متحرک به کار می رود ولی کاربرد اصلی آن، اندازه گیری سرعت دوران یک جسم دوار می باشد. یک نمونه خوب برای تاکومتر دورسنج خودروها می باشد. اگر دقت کرده باشید در جوار عقربه سرعت سنج، عقربه ای وجود دارد که سرعت دوران موتور را بر حسب دور بر دقیقه نشان می دهد که مثال خوبی برای تاکومتر می باشد.

در صورتی که سرعت دوران موتور از حد خاصی بالاتر رود، موتور صدمه خواهد دید و لذا وجود تاکومتر امری ضروری می باشد.

تاکومتر وسیله ایست که تعداد چرخش یک قطعه را در یک بازه ی زمانی مشخص اندازه گیری میکند. معمولا این وسیله بر روی دستگاههایی قرار می گیرد که بخواهند تعداد دور چرخش میل لنگ در موتور را اندازه بگیرند. تاکومترها معمولا در ماشین های اسپرت، هواپیماها، جرثقیلهای بزرگ و کشتی ها برای اندازه گیری سرعت موتور به کار می رود.

انواع کلی تاکومتر:

۱) تاکومتر الکتریکی: تاکومتر الکتریکی برای اندازه گیری امواج سینوسی، فرکانس و یا پالس های ورودی طراحی شده است. امواج ورودی توسط تشخیص دهنده هایی برش و شکل داده می شوند و بعد از آن از یک مدار گلوئی ( دروازه ) برای نمایش اعداد عبور داده می شود. زمان باز شدن این مدار گلوئی (دروازه) توسط یک نوسان گر کریستال کنترل می شود. نمایش دهنده ی شمارنده، تعداد پالسهایی را که در زمانی مشخص از این دروازه عبور می کنند اندازه می گیرد.

۲) تاکومتر الکتریکی، ژنراتوری: نمونه ی گسترده تر و منطف تری از تاکومترهای الکتریکی شامل ترکیبی از مولدهای برق و نشناگرها می باشد. دو فرم اصلی برای این نمونه وجود دارد: یک ژنراتور DC همراه با یک ولت متر DC و یک ژنراتور AC به همراه یک ولت متر AC (ولت متر DC به همراه یک همسان کننده). در هر دو مورد، ولت متر DC متناسب با سرعت محور کار می کند.

۳) تاکومتر جریان مستقیم (DC) : تاکومتر جریان مستقیم، یک ژنراتورمغناطیسی پایدار کوچک با خروجی ۲ تا ۱۰ ولت در هر دقیقه است. یک ولت متر با مقاومت بالا که در هر دور در دقیقه، کالیبره می شود، نشان دهنده ی سرعت در این نوع تاکومتر می باشد. آغاز به کار آرام گشتاورهای این تاکومتر و فعالیت آن با همین سرعت کم، این تاکومتر را برای اندازه گیری سرعت باید نیز مناسب کرده است. در کنار اندازه گیری سرعت، این تاکومتر به عنوان یک جز با ثبات مکانیزم (سیستم) سرعت می باشد.

۴) تاکومتر جریان متناوب (AC) : این تاکومتر می تواند توسط سیم پیچی های ثابت و یک فیلد آهن ربایی گردان تشکیل شود. آنها ولتاژ ها و فرکانسهایی را متناسب با سرعت تولید می کنند.

۵) تاکومتر جریان مخالف: تاکومتر جریان مخالف، به عنوان یک تاکومتر کشیدنی نیز شناخته شده است. این وسیله معمولا برای اندازه گیری سرعت موتور اتومبیلها و اندازه گیری سرعت موتور هواپیما استفاده می شود. جریان های مغناطیسی تولید شده توسط این جریانهای مخالف، به تولید میدان مغناطیسی در این تاکومتر می پردازد.

در صورتی که یک ژنراتور کوچک به شافت دوار موتور متصل نماییم، با چرخیدن موتور، ژنراتور نیز می چرخد و برق تولید می کند. هر چه سرعت چرخش بیشتر باشد، برق بیشتری تولید می شود و لذا بدین ترتیب می توان با اندازه گیری برق تولید شده و کالیبره کردن دستگاه، سرعت چرخش موتور را بفهمیم.

تاکومترهاي قديمي براي اندازه گيري سرعت دوران نياز به تماس با جسم دوار داشتند و لذا امکان وجود خطر براي فردي که با آن کار مي کرد وجود داشت ولي امروزه تاکومترهاي ليزري ساخته شده اند.

اين تاکومترها مي توانند سرعت دوران يک شافت را بدون بر قراري تماس با آن اندازه گيري نمايند.

در اين تاکومترها بايد يک جسم منعکس کننده نور بر روي شافت مورد نظر نصب گردد. تاکومتر يکاشعه ليزر به شافت مي تاباند و با هر بار رد شدن جسم نصب شده از زير نور ليزر، انعکاس آن به تاکومتر مي رسد و بدين صورت سرعت دوران شافت را اندازه مي گيرد.

تاکومتر در علم پزشکي نيز کار برد دارد. براي مثال با قرار دادن يک توربين کوچک در رگ بيمار و اتصال آن به تاکومتر، مي توان دبي خون عبور از رگ را اندازه گيري نموده و به بيمار کمک نمود.

جزئیات انواع تاکومترهای مورد استفاده در مصارف مختلف :

سرعت چرخشي (Rotational Sensors)

اين دسته از سنسورها به سنجش سرعت زاويه‌اي مي‌پردازند. اين نوع به نظر در صنعت کاربرد بيشتري در مقايسه با سنسورهاي سرعت خطي دارد و در صنعت به وضوح قابل مشاهده مي‌باشد. اين نوع از سنسورها عموماً به اسم تاکومتر شناخته مي‌شوند هر چند در عالم واقع منظور از تاکومتر نوع خاصي از سنسورهاي سرعت مي‌باشد. در ادامه رايج‌ترين انواع اين سنسور را مورد بررسي قرار خواهيم داد.

تاکومترهاي الکترومغناطيسي:(Electromagnetic Tachometer)

در تاکومتر الکترومغناطيسي ولتاژ DC يا AC حاصله در خروجي متناسب با سرعت شفت سيستم دوار مي‌باشد. شفتي که توسط شيء در حال چرخش به منظور اندازه‌گيري سرعت آن به حرکت در آمده است. از اينجا به سه نوع از تاکومترهايي که در اين دسته قرار مي‌گيرند اشاره مي‌کنيم و هرکدام را به صورت مجرا مورد بررسي قرار خواهيم داد.

نوع اول- تاکومتر با خروجي DC: از يک استاتور تشکيل شده که شامل چندين مغناطيس دائم مي‌باشد. همچنين از يک روتور چرخنده تشکيل شده و خلاصه خصوصيات يک ماشين DC را به صورت کامل دارد. سرعت نيز متناسب با ولتاژ حاصله در تاکومتر مي‌باشد.

نوع دوم- تاکومترهاي با روتور مغناطيس دائم:در اين نوع از تاکومترها روتور که مي چرخد مغناطيس دائم متصل به روتور يک ميدان مغناطيسي AC در فضاي استاتور و سيم‌پيچ به وجود مي‌آيد. بنابراين ولتاژي که بر روي سيم‌پيچ استاتور در اثر قطع خطوط مغناطيسي حاصل مي‌شود متناسب با سرعت چرخش روتور مي‌باشد.

نوع سوم- تاکومترهاي القاي AC: استاتور اين تاکومترها شامل دو سيم پيچ در اطراف پلها مي باشد. بر روي يکي از آنها ولتاژ متناوب قرار مي گيرد و بر روي ديگري ولتاژ متناوب القاء مي شود. هنگامي که روتور در ماشين شروع به چرخش مي کند شار مغناطيسي بر روي سيم پيچ دوم و متعاقب آن ولتاژ القايي بر روي آن تغيير مي کند. فلذا با بررسي دقيق تأثير نحوه قرار گرفتن روتور در تغيير ضريب القايي بر روي سيم پيچ دوم مي توان موقعيت و حتي سرعت چرخش روتور و متعاقب آن شيء متحرک را محاسبه نم

تاكومتر نوري يا ليزري:

اين روش در عين سادگي از كاربرد زيادي در بازار كار برخوردار است. در اين نوع از سنسور نور بر روي يك نقطه خاص از روتور كه در حال حركت است، فوكوس كرده و همچنين حساسه‌هاي نوري نيز بر روي روتور قرار دارد كه در هر دور زدن يك بار نور را سنس مي‌كند. با در نظر گرفتن اين دور زدنها در بازه زماني مي‌توان سرعت جسم چرخنده را بدست آورد.

سنسورهاي Stroboscopic:

اين سنسورها از يك منبع نوراني شديد تشكيل شده است كه با فركانسي قابل تنظيم، نور را به سمت جسم در حال چرخش مي‌تاباند. هر بار كه اين منبع چشمك مي‌زند جسم در حال چرخش رويت مي‌شود و هنگامي كه خاموش است جسم ديده نمي‌شود. اين سنسورها از اين اثر استفاده مي‌كند كه هر گاه فركانس حركت چرخ با فركانس زدن نور توسط منبع برابر شود، جسم ثابت ديده مي‌شود. پس ما در حقيقت به فركانس حركت جسم چرخنده رسيده‌ا

تاکومتر مغناطيسي‌ روتور دندانه‌اي:(Toothed Rotor Magnetic Tachometer)

اين تاکومتر ازيک ماده فرومغناطيس نرم تشکيل شده است.يک روتور با ماده مغناطيسي که باعث مي شود در مدار مغناطيسي که در شکل ملاحظه مي کنيد شار مغناطيسي برقرار گردد. مدار مغناطيسي شامليک روتور مغناطيسي، مغناطيس دائم، مواد رساناي شار مغناطيسي و سيم‌پيچ مي‌باشد. ولتاژي که در سيم پيچ القاء مي‌شود متناسب با جايگاه روتور تغيير خواهد کرد. در اثر حرکت روتور دندانه‌دار متناوباً شار مغناطيسي کم و زياد مي‌شود. با شمارش تعداد کم و زياد شدن ولتاژ در سيم پيچ در اثر تغيير رلوکتانس و در نظر گرفتن تعداد دندانه هاي روتور مي‌توان سرعت روتور و شيء متحرک را اندازه‌گيري کرد.

در شكلهاي زير به ترتيب شكل داخلي خود سنسور، شكل عمومي قرار گرفتن دندانه‌هاي روي روتور و شكل سيگنال خروجي به ازاي قرار گرفتن دندانه‌هاي روتور به فرمهاي مختلف آمده است.

چند نوع ديگر :

اينكود رهاي چرخشي: (Encoder Type Angular Speed Transducer)

اين نوع از سنسورها نيز همانند اينكودرهاي خطي موقعيت را اندازه‌گيري كرده و سپس با در نظر گرفتن تعداد پالسها در هر دور و شمردن تعداد پالسها سرعت چرخشي را به ما مي‌دهد. اما به رقم استفاده وسيع اين نوع سنسور توضيحات آن را به ديگر تحقيقهاي انجام شده واگذار مي‌كنيم و به همين مختصر بسنده مي‌كنيم.

تاکومتر سويچي:(Switch Tachometer):

اساس اين تاکومتر را باز و بسته شدن متناوب کنتاکتهاي الکتريکي تشکيل مي‌دهد. اين کار توسط يک زائده و يا يک صفحه که از خاصيت گريز از مرکز استفاده مي‌کند در اتصال به روتور انجام مي‌شود. تعداد بسته شدن کانتکتي که با زائده روي روتور در ارتباط است متناسب با سرعت چرخشي روتور و شيء متحرک مي‌باشد.

تاكومتر كرنشي: (Strain Gage Tachometers)

اين نوع تاکومتر از يک ميله تشکيل شده که دو طرف آن را strain gage هايي احاطه کرده‌اند. اين ميله در تماس با روتور است. اين تماس از طريق يک زائده بر روي روتور و يا يک صفحه که از خاصيت گريز از مرکز استفاده مي کند با روتور برقرار مي شود. تعداد خم شدنهاي ميله مرتبط با gage ها در هر بار تماس غير مستقيم با روتور سبب تغيير مقاومت آنها مي شود. با سنس کردن تعداد دفعات تغيير مقاومت مي تواند بيانگر سرعت چرخشي روتور و يا شيء متحرک باشد.

و ايده‌هاي ديگري نظير تاكومترهاي اثر گريز از مركز كه از اين اثر براي اندازه‌گيري سرعت اجسام اندازه‌گيري مي‌كند و يا تاكومترهايي كه از اثر خازني به منظور سنجش سرعت استفاده مي‌كنند به گونه‌اي كه با چرخش جسم مربوطه در ظرفيت خازني تغييراتي ايجاد مي‌شود و ...

منابع متون :
- ویکیپدیا
- پایگاه اینترنتی صنعت
- ابزاردقیق بهروز

دیدگاه‌ها  

+1 #1 امین 1394-11-02 21:07
سلام
خیلی عالی بود
نقل قول کردن
+1 #2 فرزاد 1395-08-27 11:09
دستتون درد نکنه خسته نباشید واقعا مطالب عالیا
نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


جستجو در کارگیک

مطالب فنی و آموزشی مرتبط

آخرین مطالب فنی و آموزشی

آخرین اخبار و تازه های حوزه خودرو

https://trustseal.enamad.ir/logo.aspx?id=11663&p=lznblznbkzoekzoevjym logo-samandehi انجمن صنفی کسب و کار اینترنتی

هرگونه استفاده و بازنشر علمی و آموزشی از کارگیک آزاد است و ذکر منبع انتخاب شماست.
اطلاعات و آموزش های منتشر شده باید توسط متخصص بررسی و انجام شوند و جنبه کمک آموزشی دارند.کارگیک مسئولیتی در خصوص اطلاعات منتشر شده و عواقب ناشی از آن ها ندارد.